Tổng quan về hệ thống chỉ tiêu thống kê ngành Thống kê

|

Tổng quan về hệ thống chỉ tiêu thống kê ngành Thống kê

Ngày 02/10/2023, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành Thông tư 06/2023/TT-BKHĐT quy định hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê. Đây là tập hợp các ch??? tiêu thống kê do hệ thống thống kê tập trung thực hiện phục vụ hoạt động thống kê và công tác quản lý chung của ngành Th??ng kê.

Sự cần thiết phải ban hành Thông tư

Trước đây, Hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê chưa được ban hành riêng mà được lồng ghép trong Thông tư số 05/2017/TT-BKHĐT ngày 30/11/2017 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định Hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Kế hoạch, Đầu tư và Th??ng kê (sau đây viết gọn là Thông tư 05). Hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Kế hoạch, Đầu tư và Th??ng kê khi đó bao gồm 95 ch??? tiêu thuộc 16 nhóm lĩnh vực; trong đó, có 57 ch??? tiêu ngành Kế hoạch Đầu tư và 38 ch??? tiêu ngành Th??ng kê.    

Sau hơn 6 năm triển khai thực hiện cho thấy, việc thu thập, tổng hợp số liệu thống kê ngành Kế hoạch, Đầu tư và Th??ng kê đã đáp ứng yêu cầu thông tin thống kê phục vụ sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của các cơ quan Đảng, chính quyền các cấp cũng như phục vụ nhu cầu thông tin thống kê của các tổ chức, cá nhân khác. Tuy nhiên, trong b??i cảnh mới hiện nay, Thông tư 05 đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập, cụ thể:

Một là, việc lồng ghép ch??? tiêu của hai ngành (ngành Kế hoạch Đầu tư và ngành Th??ng kê) vào một hệ thống ch??? tiêu khiến Bộ ch??? tiêu này trở nên cồng kềnh nhưng không phản ánh hết đặc trưng của từng ngành, dẫn đến chưa thể đáp ứng nhu cầu quản lý và điều hành của ngành Kế hoạch và Đầu tư, ngành Th??ng kê và đối tượng dùng tin. Ngoài ra, phạm vi, đối tượng của 2 ngành này cũng rất rộng và độc lập với nhau.

Hai là, Hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Kế hoạch, Đầu tư và Th??ng kê ban hành theo Thông tư số 05/2017/TT-BKHĐT được xây dựng phù hợp với hệ thống ch??? tiêu thống kê quốc gia theo quy định của Luật Th??ng kê năm 2015. Tuy nhiên, đến nay, hệ thống ch??? tiêu thống kê quốc gia theo quy định của Luật Th??ng kê năm 2015 đã thay đổi, cụ thể:

(i) Danh mục ch??? tiêu thống kê quốc gia ban hành theo Luật Th??ng kê 2015 đã được thay thế bằng Danh mục ch??? tiêu thống kê quốc gia ban hành theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều và Phụ lục Danh mục ch??? tiêu thống kê quốc gia của Luật Th??ng kê được Quốc hội thông qua ngày 12/11/2021.

(ii) Nội dung ch??? tiêu thống kê quốc gia ban hành theo Nghị định số 97/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 được thay thế bằng Nghị định số 94/2022/NĐ-CP ngày 07/11/2022 của Chính phủ quy định nội dung ch??? tiêu thống kê thuộc hệ thống ch??? tiêu thống kê quốc gia và quy trình biên soạn ch??? tiêu tổng sản phẩm trong nước, ch??? tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 21 Luật Th??ng kê 2015: “Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang b??, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước điều chỉnh, bổ sung hệ thống ch??? tiêu thống kê bộ, ngành phù hợp với sự điều chỉnh, bổ sung của ch??? tiêu thống kê có liên quan trong hệ thống ch??? tiêu thống kê quốc gia và đáp ứng yêu cầu quản lý của bộ, ngành”. Do đó, cần phải sửa đổi hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Kế hoạch, Đầu tư và Th??ng kê ban hành theo Thông tư số 05/2017/TT-BKHĐT để phù hợp với quy định của Luật Th??ng kê hiện hành.

Ba là, tình hình thực hiện các ch??? tiêu thống kê liên quan đến ngành Th??ng kê quy định tại Thông tư số 05/2017/TT-BKHĐT đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập, như:

- Một số ch??? tiêu có phân tổ theo giới tính, độ tuổi của người lao động trong hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khó thu thập do các hợp tác xã không thống kê và báo cáo. Không có sự thống nhất trong việc triển khai thu thập và báo cáo số liệu của một số ch??? tiêu liên quan đến hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

- Các ch??? tiêu về kết quả thực hiện chính sách của hợp tác xã được báo cáo không đầy đủ, có sự chồng chéo và không phản ánh đúng thực tế vì các chính sách này do nhiều bộ, ngành và cả địa phương triển khai; kinh phí thực hiện từ nhiều nguồn vốn khác nhau.

- Hiện nay, một số ch??? tiêu có sự thay đổi, điều chỉnh khái niệm, phương pháp tính so với quy định tại Thông tư số 05/2017/TT-BKHĐT.

- Một số ch??? tiêu đến hiện tại vẫn không thể thu thập được số liệu, không còn nhiều ý nghĩa, nên được xem xét lược bỏ.

- Phân công thực hiện một số ch??? tiêu chưa đúng với chức năng, nhiệm vụ được giao.

Bốn là, mặc dù ngành Th??ng kê cung cấp rất nhiều ch??? tiêu phục vụ hoạt động thống kê, đáp ứng nhu cầu của người dùng tin, nhưng trong Thông tư số 05/2017/TT-BKHĐT mới chỉ quy định 38 ch??? tiêu, dẫn đến không phản ánh đầy đủ các ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê.

Đặc biệt, Thông tư 05 còn thiếu các ch??? tiêu phục vụ yêu cầu quản lý, điều hành chung của ngành Th??ng kê như: Số lượng công chức, viên chức ngành thống kê; Số lượng công chức, viên chức thống kê được khen thưởng; Số lượt công chức, viên chức thống kê được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ thống kê; Số cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành thống kê; Số lượng giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về ngành Th??ng kê….

Như vậy, để đảm bảo thống nhất giữa hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê với hệ thống ch??? tiêu thống kê quốc gia và các hệ thống ch??? tiêu thống kê khác cũng như đáp ứng yêu cầu phục vụ hoạt động thống kê và công tác quản lý chung của ngành Th??ng kê cần phải sửa đổi, bổ sung hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê.

Một số nội dung chính Thông tư 06/2023/TT-BKHĐT quy định Hệ thống ch??? tiêu ngành Th??ng kê (Thông tư 06)

Hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê nhằm phục vụ hoạt động thống kê và công tác quản lý chung của ngành Th??ng kê. Hệ thống ch??? tiêu này được xây dựng dựa trên các nguyên tắc: Do Hệ thống thống kê tập trung thực hiện phục vụ hoạt động thống kê và công tác quản lý chung của ngành Th??ng kê; Bảo đảm tính thống nhất, không trùng lặp, chồng chéo với Hệ thống ch??? tiêu thống kê quốc gia và các Hệ thống ch??? tiêu thống kê hiện hành khác của Việt Nam; Bảo đảm tính khả thi về nguồn số liệu và nguồn lực thực hiện.

Hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê bao gồm: Danh mục ch??? tiêu và nội dung của ch??? tiêu. Danh mục ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê gồm: Số thứ tự; Mã số; Nhóm/tên ch??? tiêu. Nội dung ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê, gồm: Khái niệm, phương pháp tính; Phân tổ chủ yếu; Kỳ công b??; Nguồn số liệu; Đơn vị chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp.

Hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê gồm 09 nhóm, 58 ch??? tiêu, cụ thể: Nhóm 01. Dân số, lao động, việc làm: 07 ch??? tiêu; Nhóm 02. Doanh nghiệp, cơ sở kinh tế, vốn đầu tư: 09 ch??? tiêu; Nhóm 03. Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản: 11 ch??? tiêu; Nhóm 04. Giáo dục: 03 ch??? tiêu; Nhóm 05. Y tế và chăm sóc sức khỏe: 03 ch??? tiêu; Nhóm 06. Văn hóa, thể thao và du lịch: 02 ch??? tiêu; Nhóm 07. Mức sống dân cư: 06 ch??? tiêu; Nhóm 08. Đặc điểm chung của xã: 04 ch??? tiêu; Nhóm 09. Nhóm ch??? tiêu phục vụ quản lý, điều hành của ngành thống kê: 13 ch??? tiêu.

So với danh mục ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê theo Thông tư 05, danh mục ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê theo Thông tư 06 có một số thay đổi như sau:

(i) Giữ nguyên tên: 20 ch??? tiêu (tuy nhiên chỉ giữ nguyên về tên ch??? tiêu, nội dung ch??? tiêu của 20 ch??? tiêu này đều đã được sửa đổi ở các mục: Khái niệm, phương pháp tính; Phân tổ chủ yếu; Kỳ công b??; Đơn vị chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp).

(ii) Sửa đổi tên: 02 ch??? tiêu.

Bảng 1. Sửa tên các ch??? tiêu

 

(iii) Bỏ: 16 ch??? tiêu thống kê do không còn phù hợp với thực tế, không bảo đảm tính khả thi hoặc đã có trong nội dung của các hệ thống ch??? tiêu thống kê khác .

Bảng 2. Các ch??? tiêu đề xuất bỏ

(iv) Bổ sung: 36 ch??? tiêu phục vụ quản lý, điều hành chung của ngành Th??ng kê và các ch??? tiêu phục vụ hoạt động thống kê về lĩnh vực môi trường; lao động, việc làm; nông, lâm nghiệp và thủy sản...

Bảng 3. Các ch??? tiêu bổ sung trong Thông tư số 06

Bên cạnh đó, Thông tư đã quy định tối đa những ch??? tiêu có thể phân tổ theo giới tính, hoặc các ch??? tiêu về bình đẳng giới để bảo đảm có số liệu theo giới tính của các lĩnh vực giúp hoạch định chính sách bình đẳng giới trong các lĩnh vực đó.

Bảng 4. Các ch??? tiêu có phân tổ theo giới tính,
hoặc liên quan đến bình đẳng giới

Tổ chức thực hiện Thông tư

Tổng cục Th??ng kê chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan lồng ghép việc thu thập ch??? tiêu vào chế độ báo cáo thống kê ngành Th??ng kê trình Bộ trưởng ban hành; chủ trì tổ chức các cuộc điều tra thống kê và phối hợp với các đơn vị liên quan sử dụng dữ liệu hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ nhằm phục vụ thu thập, tổng hợp thông tin thống kê thuộc các ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê; chủ trì tổng hợp thông tin thống kê được quy định trong hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê; xây dựng lịch phổ biến thông tin thống kê ngành Th??ng kê; theo dõi, hướng dẫn, báo cáo tình hình thực hiện Thông tư này.

Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Tổng cục Th??ng kê) và các đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Thông tư này. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2024. Những ch??? tiêu phân công cho Tổng cục Th??ng kê chủ trì thu thập quy định tại Thông tư số 05/2017/TT-BKHĐT ngày 30/11/2017 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư hết hiệu lực kể từ khi Thông tư này có hiệu lực.

Đáng lưu ý, Thông tư quy định Hệ thống ch??? tiêu thống kê ngành Th??ng kê không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính theo quy định tại Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/06/2010 của Chính phủ về kiểm soát thủ tục hành chính.

Nguyễn Đình Khuyến

Vụ trưởng Vụ Phương pháp chế độ và Quản lý chất lượng thống kê - TCTK

Link cá cược blackjack Mỹ